จดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา)
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1514 การหย่าทำได้สองทาง คือหย่าโดยความยินยอมซึ่งต้องทำเป็นหนังสือมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อยสองคนและจดทะเบียนหย่าที่สำนักทะเบียน กับหย่าโดยคำพิพากษาของศาลเมื่อมีเหตุฟ้องหย่าตามกฎหมาย ระยะเวลาต่างกันมากระหว่างสองทาง

เลือกทางดำเนินการก่อนเตรียมเอกสาร
แยกกรณีทั้งสองฝ่ายยินยอมกับกรณีมีข้อพิพาทก่อนเตรียมเอกสาร การเซ็นข้อตกลงอย่างเดียวไม่แทนการจดทะเบียนหย่า ในเรื่องบุตรควรระบุผู้ใช้อำนาจปกครอง ค่าเลี้ยงดูและการติดต่ออย่างชัดเจนโดยคำนึงถึงประโยชน์ของบุตร หากมีคำพิพากษาต้องตรวจสถานะคดีและเอกสารที่นายทะเบียนต้องการ ไม่ใช้ขั้นตอนหย่าโดยยินยอมแทนทุกกรณี
ข้อเท็จจริงสำคัญ
| ฐานกฎหมาย | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1514 และมาตราว่าด้วยเหตุฟ้องหย่า |
|---|---|
| หย่าโดยความยินยอม | ทำเป็นหนังสือ มีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อยสองคน และจดทะเบียนหย่า |
| หย่าโดยคำพิพากษา | ยื่นฟ้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัวเมื่อมีเหตุตามกฎหมาย |
| บุตรและทรัพย์สิน | ควรทำบันทึกข้อตกลงเรื่องอำนาจปกครองบุตร ค่าอุปการะเลี้ยงดู และทรัพย์สินให้ชัดเจน |
| การใช้ในต่างประเทศ | ใบสำคัญการหย่าต้องแปลและผ่านนิติกรณ์ก่อนใช้ต่างประเทศ |
| ช่องทางยื่น | สำนักทะเบียนสำหรับการหย่าโดยความยินยอม · ศาลเยาวชนและครอบครัวสำหรับการหย่าโดยคำพิพากษา · สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ไทยในต่างประเทศตามที่เปิดให้บริการ |
เอกสารที่ต้องเตรียม
- ใบสำคัญการสมรสฉบับจริง
- บัตรประจำตัวประชาชน/หนังสือเดินทางของทั้งสองฝ่าย และทะเบียนบ้านของฝ่ายไทย
- หนังสือหย่าที่ลงลายมือชื่อคู่หย่าและพยานอย่างน้อยสองคน
- บันทึกข้อตกลงเรื่องบุตรและทรัพย์สิน (ถ้ามี)
- ล่ามในกรณีฝ่ายหนึ่งไม่เข้าใจภาษาไทย ตามที่สำนักทะเบียนกำหนด
ขั้นตอนดำเนินการ
- เลือกช่องทางที่ตรงกับข้อเท็จจริง — ตกลงกันได้ใช้ช่องทางหย่าโดยความยินยอมที่สำนักทะเบียน ตกลงกันไม่ได้ต้องใช้ช่องทางศาล
- จัดทำหนังสือหย่าและบันทึกข้อตกลง — ระบุเรื่องอำนาจปกครองบุตร ค่าอุปการะเลี้ยงดู และการแบ่งทรัพย์สินให้ครบถ้วนก่อนไปสำนักทะเบียน
- จดทะเบียนหย่าที่สำนักทะเบียน — กรณีสำนักทะเบียนเดียวกัน ทั้งสองฝ่ายไปตามนัดพร้อมพยาน หากอยู่ต่างพื้นที่หรือต่างประเทศให้ตรวจช่องทางหย่าต่างสำนักทะเบียนกับทั้งสองหน่วยงานก่อน นายทะเบียนตรวจเงื่อนไขและออกเอกสารตามขั้นตอนที่ใช้
- ดำเนินการต่อเนื่องหลังหย่า — ปรับปรุงทะเบียนราษฎร คำนำหน้า นามสกุล และแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงแปลเอกสารหากต้องใช้ต่างประเทศ
คำแนะนำก่อนยื่น
- ทำบันทึกข้อตกลงเรื่องบุตรให้ละเอียดตั้งแต่ต้น เพื่อลดข้อพิพาทในภายหลัง
- ตรวจว่าประเทศของคู่สมรสต่างชาติรับรองการหย่าที่จดในไทยอย่างไร ก่อนวางแผนสมรสใหม่
- เตรียมใบสำคัญการสมรสฉบับจริง เพราะสำนักทะเบียนต้องเรียกคืนหรือบันทึกรายการ
ข้อควรระวัง / สาเหตุถูกตีกลับ
- การเซ็นหนังสือหย่าไว้เฉย ๆ โดยไม่จดทะเบียนหย่า ไม่ทำให้การสมรสสิ้นสุด
- การหย่าที่ไม่ระบุเรื่องบุตรไว้ อาจต้องกลับมาฟ้องร้องกันภายหลัง
คำถามที่พบบ่อย
- จดทะเบียนสมรสในไทยเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ เอกสารหมดอายุหรือออกก่อนช่วงที่ผู้รับกำหนด ชื่อและตัวสะกดไม่ตรงกันระหว่างเอกสารแต่ละฉบับ ผู้ลงนามไม่มีอำนาจตามหลักฐานล่าสุด คำแปลไม่ผ่านการรับรองในรูปแบบที่สำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารยอมรับ และการยื่นด้วยข้อมูลประมาณการที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ ควรตรวจทั้งห้าข้อนี้ก่อนยื่นทุกครั้ง ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- จดทะเบียนสมรสในต่างประเทศเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณีจดทะเบียนสมรสในต่างประเทศสำหรับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) ให้เริ่มจากขอข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ว่าต้องการเอกสารฉบับใด ภาษาใด อายุเอกสารไม่เกินเท่าใด และรับผลทางช่องทางใด จากนั้นจัดชุดเอกสารต้นฉบับพร้อมสำเนาที่อ่านชัดครบทุกหน้า และเตรียมคำแปลรับรองหากเอกสารไม่ใช่ภาษาที่ผู้รับยอมรับ การเตรียมตามข้อกำหนดที่ยืนยันแล้วช่วยลดการถูกตีกลับซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เสียเวลามากที่สุดในงานทะเบียนครอบครัว ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ยื่นวีซ่าคู่สมรสเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- ลำดับที่ปฏิบัติได้จริงคือ 1) ยืนยันข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสาร 2) รวบรวมและตรวจความถูกต้องของเอกสารให้ชื่อ ตัวสะกด และวันที่ตรงกันทุกฉบับ 3) จัดทำคำแปลและการรับรองตามที่กำหนด 4) ยื่นคำขอตามช่องทางที่ประกาศไว้ 5) ติดตามผลและเก็บใบรับทุกขั้นตอน ระยะเวลาจริงขึ้นกับคิวพิจารณาและการขอเอกสารเพิ่ม จึงไม่ควรผูกวันนัดกับคู่สัญญาหรือวันเดินทางก่อนได้รับผล ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ขออยู่ต่อกรณีสมรสกับคนไทยเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ เอกสารหมดอายุหรือออกก่อนช่วงที่ผู้รับกำหนด ชื่อและตัวสะกดไม่ตรงกันระหว่างเอกสารแต่ละฉบับ ผู้ลงนามไม่มีอำนาจตามหลักฐานล่าสุด คำแปลไม่ผ่านการรับรองในรูปแบบที่สำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารยอมรับ และการยื่นด้วยข้อมูลประมาณการที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ ควรตรวจทั้งห้าข้อนี้ก่อนยื่นทุกครั้ง ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ขอหนังสือรับรองสถานะโสดเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณีขอหนังสือรับรองสถานะโสดสำหรับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) ให้เริ่มจากขอข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ว่าต้องการเอกสารฉบับใด ภาษาใด อายุเอกสารไม่เกินเท่าใด และรับผลทางช่องทางใด จากนั้นจัดชุดเอกสารต้นฉบับพร้อมสำเนาที่อ่านชัดครบทุกหน้า และเตรียมคำแปลรับรองหากเอกสารไม่ใช่ภาษาที่ผู้รับยอมรับ การเตรียมตามข้อกำหนดที่ยืนยันแล้วช่วยลดการถูกตีกลับซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เสียเวลามากที่สุดในงานทะเบียนครอบครัว ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- บันทึกฐานะแห่งครอบครัวเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- ลำดับที่ปฏิบัติได้จริงคือ 1) ยืนยันข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสาร 2) รวบรวมและตรวจความถูกต้องของเอกสารให้ชื่อ ตัวสะกด และวันที่ตรงกันทุกฉบับ 3) จัดทำคำแปลและการรับรองตามที่กำหนด 4) ยื่นคำขอตามช่องทางที่ประกาศไว้ 5) ติดตามผลและเก็บใบรับทุกขั้นตอน ระยะเวลาจริงขึ้นกับคิวพิจารณาและการขอเอกสารเพิ่ม จึงไม่ควรผูกวันนัดกับคู่สัญญาหรือวันเดินทางก่อนได้รับผล ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ทำสัญญาก่อนสมรสเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ เอกสารหมดอายุหรือออกก่อนช่วงที่ผู้รับกำหนด ชื่อและตัวสะกดไม่ตรงกันระหว่างเอกสารแต่ละฉบับ ผู้ลงนามไม่มีอำนาจตามหลักฐานล่าสุด คำแปลไม่ผ่านการรับรองในรูปแบบที่สำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารยอมรับ และการยื่นด้วยข้อมูลประมาณการที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ ควรตรวจทั้งห้าข้อนี้ก่อนยื่นทุกครั้ง ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- หย่าโดยความยินยอมเกี่ยวกับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณีหย่าโดยความยินยอมสำหรับจดทะเบียนหย่า (หย่าโดยความยินยอม / โดยคำพิพากษา) ให้เริ่มจากขอข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ว่าต้องการเอกสารฉบับใด ภาษาใด อายุเอกสารไม่เกินเท่าใด และรับผลทางช่องทางใด จากนั้นจัดชุดเอกสารต้นฉบับพร้อมสำเนาที่อ่านชัดครบทุกหน้า และเตรียมคำแปลรับรองหากเอกสารไม่ใช่ภาษาที่ผู้รับยอมรับ การเตรียมตามข้อกำหนดที่ยืนยันแล้วช่วยลดการถูกตีกลับซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เสียเวลามากที่สุดในงานทะเบียนครอบครัว ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
ตรวจข้อกำหนดกับหน่วยงานต้นทาง
- สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง — ทะเบียนครอบครัวและเอกสารที่สำนักทะเบียนใช้
- กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ — การรับรองเอกสารและช่องทางบริการ
- กรมประชาสัมพันธ์ — กฎหมายสมรสเท่าเทียมเริ่ม 23 มกราคม 2568
ข้อมูลทั่วไปไม่แทนคำปรึกษาสำหรับข้อเท็จจริงของแต่ละราย การรับรองเอกสารไม่รับประกันผลคำขอ หากมีข้อพิพาทหรือเอกสารหลายประเทศควรให้ทนายตรวจแยกก่อนลงนาม
อ้างอิง: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1514 และบรรพ 5 · กรมการปกครอง · ศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง · ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทาง โทรศัพท์ / LINE / อีเมล






