เปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า
หลังจดทะเบียนสมรสหรือหย่า คู่สมรสฝ่ายไทยสามารถเลือกใช้คำนำหน้าและนามสกุลตามสิทธิที่กฎหมายกำหนด แล้วปรับปรุงบัตรประจำตัวประชาชน ทะเบียนบ้าน หนังสือเดินทาง และเอกสารกับหน่วยงานอื่นให้ตรงกัน ควรทำต่อเนื่องในคราวเดียวเพื่อไม่ให้ข้อมูลขัดกันระหว่างหน่วยงาน

เลือกทางดำเนินการก่อนเตรียมเอกสาร
การสมรสไม่บังคับให้ทุกคนเปลี่ยนนามสกุล และสิทธิเรื่องคำนำหน้าต้องพิจารณาตามกฎหมายเฉพาะ หากมีการเดินทางหรือคำขอวีซ่าอยู่ระหว่างพิจารณา ให้ตรวจลำดับกับหน่วยงานก่อนเปลี่ยนเอกสาร เก็บหลักฐานเชื่อมชื่อเดิมกับชื่อใหม่ไว้ใช้กับสัญญา ทรัพย์สิน และเอกสารต่างประเทศ
ข้อเท็จจริงสำคัญ
| หน่วยงานผู้รับ | สำนักทะเบียนอำเภอ/เขต |
|---|---|
| เอกสารหลัก | ใบสำคัญการสมรส (คร.3) หรือใบสำคัญการหย่า (คร.7) |
| ผลต่อเอกสารอื่น | ต้องปรับปรุงบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หนังสือเดินทาง บัญชีธนาคาร และเอกสารสิทธิ |
| ทางเลือก | การใช้นามสกุลคู่สมรสเป็นสิทธิที่เลือกได้ ไม่ใช่หน้าที่บังคับ |
| ช่องทางยื่น | สำนักงานเขต / ที่ว่าการอำเภอ · งานบัตรประจำตัวประชาชนสำหรับการทำบัตรใหม่ |
เอกสารที่ต้องเตรียม
- ใบสำคัญการสมรสหรือใบสำคัญการหย่าฉบับจริง
- บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้าน
- แบบคำร้องของสำนักทะเบียน
- เอกสารของคู่สมรสต่างชาติพร้อมคำแปลตามที่นายทะเบียนกำหนด
ขั้นตอนดำเนินการ
- ยื่นคำร้องที่สำนักทะเบียน — แจ้งความประสงค์เรื่องคำนำหน้าและนามสกุล พร้อมแสดงใบสำคัญการสมรสหรือการหย่า
- แก้ไขรายการทะเบียนราษฎร — นายทะเบียนบันทึกการเปลี่ยนแปลงในฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรและทะเบียนบ้าน
- ทำบัตรประจำตัวประชาชนใหม่ — ยื่นทำบัตรใหม่ให้ข้อมูลตรงกับทะเบียนราษฎรที่แก้ไขแล้ว
- ปรับปรุงเอกสารกับหน่วยงานอื่น — แจ้งหนังสือเดินทาง ธนาคาร ประกัน กรมที่ดิน และนายจ้าง เพื่อไม่ให้ชื่อขัดกันระหว่างระบบ
คำแนะนำก่อนยื่น
- ทำรายการเอกสารที่มีชื่อเราอยู่ทั้งหมดก่อน แล้วไล่แก้ทีละหน่วยงานหลังได้บัตรใหม่
- หากมีทรัพย์สินหรือสัญญาที่ใช้ชื่อเดิม ให้เก็บสำเนาใบสำคัญไว้แสดงความต่อเนื่องของบุคคล
- ผู้ที่ต้องยื่นวีซ่าเร็ว ๆ นี้ ควรวางลำดับการเปลี่ยนชื่อกับกำหนดยื่นวีซ่าให้ดี
ข้อควรระวัง / สาเหตุถูกตีกลับ
- ชื่อในหนังสือเดินทางกับตั๋วเดินทางหรือวีซ่าที่ไม่ตรงกัน ทำให้เดินทางมีปัญหา
- เปลี่ยนชื่อระหว่างที่คำขอวีซ่ากำลังพิจารณา อาจต้องยื่นเอกสารเพิ่มทั้งชุด
คำถามที่พบบ่อย
- จดทะเบียนสมรสในไทยเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- ลำดับที่ปฏิบัติได้จริงคือ 1) ยืนยันข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสาร 2) รวบรวมและตรวจความถูกต้องของเอกสารให้ชื่อ ตัวสะกด และวันที่ตรงกันทุกฉบับ 3) จัดทำคำแปลและการรับรองตามที่กำหนด 4) ยื่นคำขอตามช่องทางที่ประกาศไว้ 5) ติดตามผลและเก็บใบรับทุกขั้นตอน ระยะเวลาจริงขึ้นกับคิวพิจารณาและการขอเอกสารเพิ่ม จึงไม่ควรผูกวันนัดกับคู่สัญญาหรือวันเดินทางก่อนได้รับผล ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- จดทะเบียนสมรสในต่างประเทศเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ เอกสารหมดอายุหรือออกก่อนช่วงที่ผู้รับกำหนด ชื่อและตัวสะกดไม่ตรงกันระหว่างเอกสารแต่ละฉบับ ผู้ลงนามไม่มีอำนาจตามหลักฐานล่าสุด คำแปลไม่ผ่านการรับรองในรูปแบบที่สำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารยอมรับ และการยื่นด้วยข้อมูลประมาณการที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ ควรตรวจทั้งห้าข้อนี้ก่อนยื่นทุกครั้ง ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ยื่นวีซ่าคู่สมรสเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณียื่นวีซ่าคู่สมรสสำหรับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า ให้เริ่มจากขอข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ว่าต้องการเอกสารฉบับใด ภาษาใด อายุเอกสารไม่เกินเท่าใด และรับผลทางช่องทางใด จากนั้นจัดชุดเอกสารต้นฉบับพร้อมสำเนาที่อ่านชัดครบทุกหน้า และเตรียมคำแปลรับรองหากเอกสารไม่ใช่ภาษาที่ผู้รับยอมรับ การเตรียมตามข้อกำหนดที่ยืนยันแล้วช่วยลดการถูกตีกลับซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เสียเวลามากที่สุดในงานทะเบียนครอบครัว ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ขออยู่ต่อกรณีสมรสกับคนไทยเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- ลำดับที่ปฏิบัติได้จริงคือ 1) ยืนยันข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสาร 2) รวบรวมและตรวจความถูกต้องของเอกสารให้ชื่อ ตัวสะกด และวันที่ตรงกันทุกฉบับ 3) จัดทำคำแปลและการรับรองตามที่กำหนด 4) ยื่นคำขอตามช่องทางที่ประกาศไว้ 5) ติดตามผลและเก็บใบรับทุกขั้นตอน ระยะเวลาจริงขึ้นกับคิวพิจารณาและการขอเอกสารเพิ่ม จึงไม่ควรผูกวันนัดกับคู่สัญญาหรือวันเดินทางก่อนได้รับผล ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ขอหนังสือรับรองสถานะโสดเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ เอกสารหมดอายุหรือออกก่อนช่วงที่ผู้รับกำหนด ชื่อและตัวสะกดไม่ตรงกันระหว่างเอกสารแต่ละฉบับ ผู้ลงนามไม่มีอำนาจตามหลักฐานล่าสุด คำแปลไม่ผ่านการรับรองในรูปแบบที่สำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารยอมรับ และการยื่นด้วยข้อมูลประมาณการที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ ควรตรวจทั้งห้าข้อนี้ก่อนยื่นทุกครั้ง ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- บันทึกฐานะแห่งครอบครัวเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณีบันทึกฐานะแห่งครอบครัวสำหรับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า ให้เริ่มจากขอข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ว่าต้องการเอกสารฉบับใด ภาษาใด อายุเอกสารไม่เกินเท่าใด และรับผลทางช่องทางใด จากนั้นจัดชุดเอกสารต้นฉบับพร้อมสำเนาที่อ่านชัดครบทุกหน้า และเตรียมคำแปลรับรองหากเอกสารไม่ใช่ภาษาที่ผู้รับยอมรับ การเตรียมตามข้อกำหนดที่ยืนยันแล้วช่วยลดการถูกตีกลับซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เสียเวลามากที่สุดในงานทะเบียนครอบครัว ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ทำสัญญาก่อนสมรสเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- ลำดับที่ปฏิบัติได้จริงคือ 1) ยืนยันข้อกำหนดของสำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสาร 2) รวบรวมและตรวจความถูกต้องของเอกสารให้ชื่อ ตัวสะกด และวันที่ตรงกันทุกฉบับ 3) จัดทำคำแปลและการรับรองตามที่กำหนด 4) ยื่นคำขอตามช่องทางที่ประกาศไว้ 5) ติดตามผลและเก็บใบรับทุกขั้นตอน ระยะเวลาจริงขึ้นกับคิวพิจารณาและการขอเอกสารเพิ่ม จึงไม่ควรผูกวันนัดกับคู่สัญญาหรือวันเดินทางก่อนได้รับผล ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- หย่าโดยความยินยอมเกี่ยวกับเปลี่ยนคำนำหน้า/นามสกุลหลังสมรสหรือหย่า มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ เอกสารหมดอายุหรือออกก่อนช่วงที่ผู้รับกำหนด ชื่อและตัวสะกดไม่ตรงกันระหว่างเอกสารแต่ละฉบับ ผู้ลงนามไม่มีอำนาจตามหลักฐานล่าสุด คำแปลไม่ผ่านการรับรองในรูปแบบที่สำนักทะเบียนหรือหน่วยงานผู้รับเอกสารยอมรับ และการยื่นด้วยข้อมูลประมาณการที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ ควรตรวจทั้งห้าข้อนี้ก่อนยื่นทุกครั้ง ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
ตรวจข้อกำหนดกับหน่วยงานต้นทาง
- สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง — ทะเบียนครอบครัวและเอกสารที่สำนักทะเบียนใช้
- กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ — การรับรองเอกสารและช่องทางบริการ
- กรมประชาสัมพันธ์ — กฎหมายสมรสเท่าเทียมเริ่ม 23 มกราคม 2568
ข้อมูลทั่วไปไม่แทนคำปรึกษาสำหรับข้อเท็จจริงของแต่ละราย การรับรองเอกสารไม่รับประกันผลคำขอ หากมีข้อพิพาทหรือเอกสารหลายประเทศควรให้ทนายตรวจแยกก่อนลงนาม
อ้างอิง: กรมการปกครอง งานทะเบียนราษฎรและทะเบียนชื่อบุคคล · ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 · ข้อมูล ณ 8 ตุลาคม 2569 · ค่าบริการแจ้งเป็นรายเคส สอบถามทาง โทรศัพท์ / LINE / อีเมล






