แรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย
สัญญาจ้าง ระเบียบบริษัท เลิกจ้าง คดีแรงงาน วีซ่าและใบอนุญาตทำงาน

งานแรงงานและคนต่างชาติของสำนักงานครอบคลุมการร่างและตรวจสัญญาจ้าง ระเบียบข้อบังคับการทำงาน การเลิกจ้างให้เป็นไปตามขั้นตอน ข้อพิพาทค่าชดเชยและค่าจ้าง ตลอดจนใบอนุญาตทำงานและวีซ่าของพนักงานต่างชาติ ทีมงานดูทั้งเอกสารฝ่ายบุคคลและความเสี่ยงทางคดีไปพร้อมกัน
หน้านี้เขียนสำหรับใคร
- ฝ่ายบุคคลที่ต้องจัดทำสัญญาจ้างและระเบียบข้อบังคับให้ถูกต้อง
- นายจ้างที่ต้องเลิกจ้างและต้องการทำตามขั้นตอนเพื่อลดความเสี่ยงคดี
- ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างและไม่ทราบสิทธิเรื่องค่าชดเชย
- บริษัทที่จ้างพนักงานต่างชาติและต้องดูวีซ่ากับใบอนุญาตทำงาน
- ธุรกิจที่ใช้ผู้รับจ้างอิสระและต้องตรวจว่าจัดประเภทถูกต้องหรือไม่
ขอบเขตงานที่สำนักงานทำจริง
- ร่างสัญญาจ้าง ข้อบังคับการทำงาน และข้อตกลงรักษาความลับ
- ให้คำแนะนำเรื่องค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา วันหยุด และสวัสดิการ
- ขั้นตอนตักเตือน โยกย้าย และเลิกจ้างที่ลดความเสี่ยงคดี
- เจรจาข้อพิพาทและว่าความในศาลแรงงาน
- วีซ่าทำงาน ใบอนุญาตทำงาน และการต่ออายุของพนักงานต่างชาติ
- งานรายงานต่อสำนักงานประกันสังคมและกรมการจัดหางาน
ตัวอย่างเรื่องที่ลูกความนำมา
- บริษัทต้องการปรับโครงสร้างพนักงานโดยไม่ให้เกิดคดีเลิกจ้างไม่เป็นธรรม
- ลูกจ้างถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้รับค่าชดเชยตามกฎหมาย
- พนักงานต่างชาติต้องต่อวีซ่าและใบอนุญาตทำงานให้ทันกำหนด
- ข้อพิพาทเรื่องค่าคอมมิชชันและค่าล่วงเวลา
- ต้องการวางข้อบังคับการทำงานฉบับใหม่ให้ทั้งองค์กร
เอกสารที่ควรเตรียมในรอบแรก
- สัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงานฉบับที่ใช้อยู่
- สลิปเงินเดือนและหลักฐานการจ่ายค่าจ้าง
- หนังสือตักเตือน บันทึกการประชุม และหนังสือเลิกจ้าง
- หนังสือเดินทาง วีซ่า และใบอนุญาตทำงานของพนักงานต่างชาติ
- หนังสือรับรองบริษัทและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น
- เอกสารประกันสังคมและทะเบียนลูกจ้าง
หากเอกสารบางฉบับยังไม่มี ส่งเท่าที่มีให้ทีมงานตรวจก่อนได้ ทนายจะแจ้งว่าต้องขอคัดสำเนาจากหน่วยงานใด และฉบับใดต้องแปลหรือรับรองก่อนใช้
ขั้นตอนการทำงานจริง
- 1ตรวจเอกสารการจ้างและลำดับเหตุการณ์ทั้งหมด
- 2ทนายประเมินความเสี่ยงตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานและแนวคำพิพากษา
- 3วางขั้นตอนที่ควรทำ พร้อมร่างหนังสือที่ต้องใช้
- 4เจรจากับอีกฝ่ายหรือเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยของพนักงานตรวจแรงงาน
- 5ยื่นคำฟ้องหรือคำให้การต่อศาลแรงงานเมื่อจำเป็น
- 6ดำเนินการตามผล และปรับเอกสารภายในเพื่อป้องกันกรณีเดิมซ้ำ
ข้อควรระวังและความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
เลิกจ้างด้วยวาจา
การเลิกจ้างที่ไม่มีเอกสารและเหตุผลชัดเจนเป็นสาเหตุคดีแรงงานที่พบมากที่สุด
เรียกลูกจ้างเขียนใบลาออกแทนการเลิกจ้าง
หากลูกจ้างโต้แย้งภายหลัง ศาลพิจารณาข้อเท็จจริงประกอบ วิธีนี้มักเพิ่มความเสี่ยงมากกว่าลด
จ้างพนักงานต่างชาติก่อนได้รับอนุญาตให้ทำงาน
ทั้งนายจ้างและลูกจ้างมีความรับผิดตามกฎหมาย ควรจัดลำดับเอกสารให้ถูกต้องก่อนเริ่มงาน
ข้อบังคับการทำงานที่ขัดกฎหมาย
ข้อกำหนดที่ให้สิทธิน้อยกว่ากฎหมายกำหนดใช้บังคับไม่ได้ และอาจกลายเป็นหลักฐานเสียเปรียบ
ลูกจ้างประจำ สัญญาจ้างมีกำหนด และผู้รับจ้างอิสระ
ชื่อที่เขียนในสัญญาไม่ได้ตัดสินสถานะเสมอไป สิ่งที่ดูคือลักษณะการทำงานจริง ตารางนี้ช่วยให้เห็นภาระของแต่ละรูปแบบ
| ประเด็น | ลูกจ้างประจำ | สัญญาจ้างมีกำหนดเวลา | ผู้รับจ้างอิสระ |
|---|---|---|---|
| ลักษณะงานจริง | อยู่ใต้บังคับบัญชา มีเวลาทำงานและวินัยองค์กร | ทำงานเฉพาะช่วง โดยงานมีลักษณะไม่ต่อเนื่อง | ทำงานตามผลลัพธ์ กำหนดวิธีทำงานเอง |
| สิทธิตามกฎหมายแรงงาน | ได้รับความคุ้มครองเต็มรูปแบบ | ได้รับความคุ้มครอง โดยเงื่อนไขสิ้นสุดขึ้นกับลักษณะงาน | ไม่ใช่ลูกจ้าง หากลักษณะงานเป็นเช่นนั้นจริง |
| เอกสารที่ควรมี | สัญญาจ้าง ระเบียบข้อบังคับ หนังสือรับทราบวินัย | สัญญาที่ระบุงานและช่วงเวลาให้ชัด | สัญญาจ้างทำของหรือสัญญาบริการ พร้อมหลักฐานการส่งมอบงาน |
| จุดเสี่ยงที่พบบ่อย | ไม่มีเอกสารตักเตือนก่อนเลิกจ้าง | ต่อสัญญาซ้ำ ๆ ทั้งที่งานมีลักษณะต่อเนื่อง | เรียกว่าผู้รับจ้างแต่ควบคุมเวลาและวิธีทำงานเหมือนลูกจ้าง |
หากลักษณะการทำงานจริงเป็นลูกจ้าง ศาลพิจารณาตามข้อเท็จจริง ไม่ได้ดูเพียงชื่อสัญญา
ให้สำนักงานดูแลทั้งเรื่อง
ถ้าไม่ต้องการเสี่ยงเดินขั้นตอนผิดลำดับ ให้สำนักงานร่างเอกสาร วางขั้นตอน และเจรจาแทน ทั้งงานแรงงานและงานวีซ่า/ใบอนุญาตทำงานอยู่ในสำนักงานเดียว จึงจัดคู่กันได้ในเรื่องเดียว
คำถามที่พบบ่อยเรื่องแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย
- เลิกจ้างต้องบอกกล่าวล่วงหน้าหรือไม่
- โดยหลักต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตามรอบการจ่ายค่าจ้าง หรือจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าว เว้นแต่มีเหตุตามกฎหมายที่ยกเว้นได้ ควรทำเป็นหนังสือและเก็บหลักฐานการรับทราบไว้
- ค่าชดเชยคำนวณจากอะไร
- คำนวณจากอัตราค่าจ้างสุดท้ายและระยะเวลาทำงานตามอัตราขั้นที่กฎหมายกำหนด กรณีที่มีการยกเว้นไม่ต้องจ่ายมีขอบเขตจำกัดและต้องมีพยานหลักฐานสนับสนุนชัดเจน
- ลูกจ้างทำผิดวินัยเลิกจ้างได้ทันทีไหม
- ขึ้นกับความร้ายแรงของการกระทำและเอกสารที่มี กรณีความผิดไม่ร้ายแรงมักต้องมีหนังสือตักเตือนก่อน การเลิกจ้างโดยไม่มีเอกสารรองรับมักเป็นเหตุให้ถูกฟ้องเรียกค่าชดเชย
- ระเบียบข้อบังคับการทำงานจำเป็นแค่ไหน
- เมื่อมีลูกจ้างถึงจำนวนที่กฎหมายกำหนดต้องจัดทำและประกาศให้ลูกจ้างทราบ ระเบียบที่เขียนไว้ชัดช่วยให้การลงโทษทางวินัยและการเลิกจ้างมีฐานอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
- ลูกจ้างลาออกเองได้ค่าชดเชยไหม
- การลาออกโดยสมัครใจโดยหลักไม่มีสิทธิได้ค่าชดเชย แต่หากข้อเท็จจริงแสดงว่าถูกกดดันให้ลาออกหรือเป็นการเลิกจ้างโดยปริยาย ประเด็นนี้อาจถูกโต้แย้งได้ในศาลแรงงาน
- ฟ้องศาลแรงงานต้องเสียค่าธรรมเนียมไหม
- คดีแรงงานมีลักษณะที่ออกแบบให้ลูกจ้างเข้าถึงได้ง่ายกว่าคดีแพ่งทั่วไป และศาลมักไกล่เกลี่ยก่อนสืบพยาน ควรเตรียมสลิปเงินเดือน สัญญาจ้าง และหนังสือเลิกจ้างให้ครบก่อนยื่น
- จ้างพนักงานต่างชาติต้องมีอะไรก่อนเริ่มงาน
- ต้องมีวีซ่าประเภทที่ถูกต้องและใบอนุญาตทำงานที่ระบุนายจ้างกับลักษณะงานให้ตรงกับงานจริง การเริ่มทำงานก่อนได้รับอนุญาตมีความเสี่ยงทั้งต่อนายจ้างและตัวพนักงาน
- เปลี่ยนตำแหน่งพนักงานต่างชาติต้องแจ้งไหม
- หากลักษณะงานหรือสถานที่ทำงานเปลี่ยนไปจากที่ระบุไว้ ต้องดำเนินการแก้ไขรายการในใบอนุญาตให้สอดคล้อง การปล่อยให้ข้อมูลไม่ตรงเป็นประเด็นที่ถูกตรวจสอบได้ในภายหลัง
- บริษัทต้องมีสัดส่วนลูกจ้างไทยต่อชาวต่างชาติหรือไม่
- มีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับอัตราส่วนและทุนจดทะเบียนที่ใช้พิจารณาการอนุญาตทำงาน รายละเอียดต่างกันตามช่องทางที่ใช้ยื่น ควรตรวจก่อนรับพนักงานเข้าทำงานเพื่อไม่ให้ติดปัญหาระหว่างทาง
- ลูกจ้างประสบอุบัติเหตุจากการทำงานต้องทำอย่างไร
- ต้องดำเนินการตามระบบเงินทดแทนและเก็บเอกสารการรักษาให้ครบ นายจ้างควรบันทึกเหตุการณ์และแจ้งตามกำหนดเวลา การละเลยขั้นตอนนี้อาจทำให้เกิดข้อพิพาทเรื่องความรับผิดในภายหลัง
- ข้อสัญญาห้ามไปทำงานกับคู่แข่งบังคับได้ไหม
- บังคับได้เท่าที่มีขอบเขตพอสมควรทั้งเรื่องระยะเวลา พื้นที่ และประเภทงาน ข้อสัญญาที่กว้างเกินไปมีความเสี่ยงถูกปรับลดหรือไม่ได้รับการบังคับตามที่เขียนไว้
- ให้สำนักงานตรวจเอกสารฝ่ายบุคคลทั้งชุดได้ไหม
- ได้ ทีมงานรับตรวจสัญญาจ้าง ระเบียบข้อบังคับ แบบฟอร์มตักเตือน หนังสือเลิกจ้าง และเอกสารพนักงานต่างชาติทั้งชุด แล้วสรุปจุดที่ควรแก้ก่อนเกิดข้อพิพาท
สายงานที่มักทำร่วมกับเรื่องนี้
- ธุรกิจ บริษัท สัญญา และ M&A
ตั้งบริษัท ร่างสัญญา ตรวจสอบกิจการ ซื้อขายหุ้น และงานกำกับดูแล
- คดีความและว่าความทุกศาล
ฟ้อง ต่อสู้คดี อุทธรณ์ ฎีกา และบังคับคดีจนจบกระบวนการ
- ภาษีอากรและบัญชี
วางแผนภาษีตามกฎหมาย ยื่นแบบ ตรวจสอบ และอุทธรณ์การประเมิน
แหล่งข้อมูลทางการสำหรับตรวจสอบก่อนดำเนินการ
เงื่อนไขขึ้นกับประเภทเอกสาร ประเทศ และหน่วยงานผู้รับ โปรดยืนยันข้อกำหนดล่าสุดกับหน่วยงานเจ้าของเรื่องอีกครั้ง
- สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์
ตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับทนายความและประกาศจากสภาทนายความ
- กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
ตรวจขั้นตอนรับรองนิติกรณ์สำหรับเอกสารที่จะนำไปใช้ต่างประเทศ
ปรับปรุงล่าสุด: สิงหาคม 2569 · ผู้จัดทำ: กองบรรณาธิการ Thai Notary Law · ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำรับรองผลของหน่วยงาน
คำถามที่พบบ่อยเรื่องงานแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทยและการจ้างสำนักงานกฎหมาย
รวม 68 คำถามพร้อมคำตอบละเอียดที่จบในตัวเอง ครอบคลุมขั้นตอน เอกสารที่ต้องเตรียม ระยะเวลา หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และข้อควรระวัง · เว็บไซต์ไม่แสดงค่าบริการ สอบถามใบเสนอราคาเฉพาะเคสได้ทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
- ยื่นเรื่องเองเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- ให้ทีมงานดำเนินการแทนเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- คนไทยที่อยู่ต่างประเทศเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- ชาวต่างชาติที่อยู่ในไทยเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- กรณีมีกำหนดเวลาเร่งด่วนเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณีเอกสารสูญหายหรือชำรุดเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- กรณีชื่อหรือตัวสะกดไม่ตรงกันเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- กรณีต้องนำเอกสารไปใช้ต่างประเทศเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณีผู้ขอเป็นนิติบุคคลเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
- ผู้ที่ดำเนินการครั้งแรกเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีข้อควรระวังอะไรที่ทำให้เรื่องล่าช้า
- กรณีเคยถูกตีกลับมาก่อนเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง
- กรณีต้องมอบอำนาจให้ผู้อื่นเกี่ยวกับแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย มีขั้นตอนอย่างไรและใช้เวลาเท่าไร
ปรึกษาทนายผู้รับผิดชอบงานแรงงานและคนต่างชาติทำงานในไทย
เล่าเรื่องหรือส่งภาพเอกสารมาให้ทีมงานตรวจเบื้องต้น ทนายจะแจ้งแนวทาง เอกสารที่ต้องใช้ กำหนดเวลาที่ต้องระวัง และค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มงาน






